Ojciec dziecka, które nie utrzymywało z nim kontaktu od lat (ale nie miał ograniczonych ani odebranych praw rodzicielskich) zmarł kilkanaście dni temu. Czy mogę jakoś zabezpieczyć dziecko przed dziedziczeniem długów i spadku po ojcu? Czy mogę wystosować odpowiednie pismo o zrzeczeniu się spadku?

Jeśli tak to co powinno zawierać takie pismo i gdzie się z nim udać? Dodam jeszcze, że mój obecny mąż chce przysposobić dziecko, czy ma to jakieś znaczenie? Dziecko ma 5 lat. Ojciec dziecka posiada jeszcze inne dzieci.


Witam, jeżeli twój były partner – ojciec dziecka nie zostawił testamentu, to po jego śmierci doszło do tzw. dziedziczenia z ustawy i w myśl przepisom kodeksu cywilnego art. 931 § 1 w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

Odpowiedzialność za długi spadkowe – czy dziecko musi płacić długi ojca?

Niestety w skład spadku prócz aktywów (nieruchomości, środków zgromadzonych w pieniądzu, wartościowych rzeczy ruchomych) wchodzą również pasywa (min. zobowiązania kredytowe), które pomniejszają wartość spadku.

Kiedy w skład spadku wchodzą zobowiązania finansowe najlepszą opcją może wydać się odrzucenie spadku. Osoba dorosła wystarczy, że uda się do notariusza by przed nim złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku po zmarłym.

Jeżeli jednak spadkobiercą jest dziecko w jego imieniu odrzucić spadek mogą rodzice, jako przedstawiciele ustawowi.

Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka

Jednakże w myśl obowiązujących przepisów, których interpretacja została potwierdzona uchwałą Sądu Najwyższego wydaną w siedmioosobowym składzie w dniu 22 maja 2018 roku w sprawie III CZP 102/17 wynika, że złożenie przez rodziców w imieniu małoletniego dziecka oświadczenia o odrzuceniu spadku jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka.

Co to oznacza, dla ciebie?

Wniosek do sądu o zgodę na odrzucenie spadku za dziecko

Zgodnie z powyższym, aby móc złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku przez dziecko po jego zmarłym ojcu, musisz uzyskać zgodę sądu rodzinnego.

Dlatego, jeśli zależy ci na tym, by w przyszłości nie mieć problemów z wierzycielami byłego partnera powinnaś przygotować wniosek od Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich właściwego ze względu na wasze miejsce zamieszkania wnosząc o złożenie zezwolenia, o którym mówi art. 1015 § 1 kc, podnosząc jednocześnie, że zmarły ojciec dziecka posiadał liczne zobowiązania, które podlegają dziedziczeniu.

Oświadczenie o przyjęciu/odrzuceniu spadku

Wniosek o zgodę na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka należy złożyć w terminie 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy.

Bowiem zgodnie z §1 art. 1015 kc oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Po upływie tego terminu uważa się, że spadek został przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza.

Już sam ten zapis (przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza) chroni dziecko przed odpowiedzialnością za długi spadkowe ojca ponad spadek który nabyło.

Jednak i w tym przypadku, jako matka będziesz miała pewne obowiązki. Co prawda dziecko nie będzie musiało spłacać długów ojca, ale trzeba będzie sporządzić spis inwentarza, dokonać podziału spadku i w konsekwencji (jeśli zmarły nie posiadał zasobnego majątku, a miał znaczne długi) gra może okazać się niewarta świeczki.

Zgoda sądu na odrzucenie spadku za dziecko

Od wniosku o wyrażenie zgody na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku pobierana jest opłata w wysokości 40 zł. Sprawa sądowa powinna zakończyć się na pierwszym posiedzeniu, dlatego jeśli w niedługim czasie złożysz przedmiotowy wniosek powinnaś zorganizować wszystko w przewidzianym przez ustawodawcę 6 miesięcznym terminie.

Jeśli jednak z jakiś powodów opóźnisz się ze złożeniem wniosku, ważne aby ten wpłynął do sąd przed upływem 6 miesięcy od dnia kiedy dowiedziałaś się o śmierci ojca dziecka, bo jak stwierdził Sąd Najwyższy w powołanej powyżej uchwale termin przewidziany w art. 1015 § 1 kc nie może się skończyć przed prawomocnym zakończeniem postępowania o zezwolenie na złożenie przez małoletniego spadkobiercę oświadczenia o odrzuceniu spadku.

Po prawomocnym zakończeniu tego postępowania oświadczenie małoletniego powinno być złożone niezwłocznie, chyba że termin ten jeszcze nie upłynął.

Przyjęcie/odrzucenia spadku przed notariuszem

Po otrzymaniu prawomocnego postanowienia sądu upoważniającego do złożenia oświadczenia w imieniu dziecka możesz odrzucić spadek składając oświadczenie przed notariuszem lub przed sądem – tu należy złożyć wniosek do właściwego Sądu Rejonowego Wydział Cywilny.

Wniosek o odrzucenie spadku podobnie jak wniosek o stwierdzenie nabycia spadku podlega opłacie skarbowej w wysokości 50 zł.

Do wniosku należy dołączyć:

  • akt urodzenia dziecka
  • akt zgonu ojca dziecka
  • odpis postanowienia o zezwoleniu na złożenie oświadczenia w imieniu małoletniego dziecka
  • dowód uiszczenia opłaty skarbowej od wniosku.

Wiesz zatem, co należy zrobić, by twoje dziecko nie musiało w przyszłości odpowiadać za długi ojca.

Przysposobienie dziecka a prawo do spadku

Na koniec dodam jeszcze, że jeśli z obecnym partnerem myślicie o tym, by ten przysposobił twoje dziecko, to nie powinno być z tym problemów skoro jego biologiczny ojciec nie żyje.

Zakres władzy rodzicielskiej zmarłego nie ma tu żadnego znaczenia, choć pewnie sąd będzie pytał, jak przebiegały kontakty ojciec – dziecko.

Jeżeli chodzi o spadkobranie po biologicznym ojcu, to w tym momencie nie ma to już znaczenia. Jeśli do przysposobienia doszłoby wcześniej, kiedy jeszcze ojciec żył, to wówczas dziecko by po nim nie dziedziczyło. Ale skoro tak się nie stało to dziecko posiada pełne prawo do spadku.

Chcę jednak cię uczulić, że w przypadku kiedy dojdzie do przysposobienia pełnego, to twoje dziecko może stracić prawo do renty rodzinnej po biologicznym ojcu.

Co prawda uchwałą z dnia 25 lipca 1975 roku w sprawie sygn. akt V UZP 1/75 Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że przysposobienie – zarówno pełne, jak i niepełne – dziecka pobierającego rentę rodzinną po rodzicach naturalnych na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. 1968 r. Nr 3, poz. 6 ze zm.) nie powoduje ustania ani zawieszenia prawa do tej renty – jednak dla pewności, że tak się nie stanie, przed podjęciem kroków prawnych zmierzających do przysposobienia radzę uzyskać najpierw prawo do renty.

Myślę, że jeżeli jest taka możliwość, to dziecko powinno mieć prawo do jakichkolwiek pieniędzy po ojcu, chociażby w formie renty rodzinnej.

Z dzisiejszego artykułu mogłaś się dowiedzieć następujących rzeczy:

  • jak nie odziedziczyć długów po ojcu
  • jak zrzec się długów po śmierci ojca
  • wniosek o zgodę na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego
  • odrzucenie spadku w imieniu małoletniego jakie dokumenty
  • jak napisać uzasadnienie o odrzucenie spadku przez małoletniego
  • odrzucenie spadku przez małoletniego u notariusza

Wybrane specjalnie dla Ciebie: