Witam, chcę starać się o zwrot zaliczki, tydzień temu wpłaciłem zaliczkę na zakup pewnej rzeczy, niestety z przyczyn ode mnie niezależnych nie jestem w stanie uzbierać pozostałej kwoty którą muszę uregulować. Czy można ubiegać się o zwrot zaliczki którą wpłaciłem? czy jest gdzieś wzór pisma który mógłbym ściągnąć i użyć? ewentualnie gdzie zgłosić brak zwrotu zaliczki?


Zwrot zaliczki

Witaj, z doświadczenia wiem, że znaczna część Polaków nie odróżnia funkcjonujących w prawie zobowiązań dwóch różnych instytucji – zaliczki i zadatku.

Oba terminy choć bardzo do siebie podobne pełnią zupełnie inne funkcje. I w praktycznym ujęciu należy uznać, że dla zamawiającego/kupującego wpłacenie zaliczki będzie znacznie korzystniejsze niż dokonanie wpłaty zadatku na poczet przyszłego świadczenia w przypadku niedojścia umowy do skutku.

Zaliczka, a zadatek – podstawowe różnice

Zgodnie z regulacją zawartą w art. 394 kc w braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej.

Natomiast w razie wykonania umowy zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała; jeżeli zaliczenie nie jest możliwe, zadatek ulega zwrotowi.

Ty jednak piszesz o zaliczce, która w obrocie prawnym traktowana jest jako część zapłaty za wykonane świadczenie, usługę, czy umówionej ceny przy umowach kupna- sprzedaży.

Nie jest natomiast zabezpieczeniem przyszłego wykonania umowy, dlatego zaliczki nie można traktować jak świadczenia odszkodowawczego w przypadku wycofania się zamawiającego/kupującego z zawarcia umowy.

Odstąpienie od umowy, a zwrot zaliczki

Tak więc z uwagi na to, że twoja wpłata to zaliczka, masz prawo odstąpić do umowy w każdym czasie, bez podania przyczyny, żądając jednocześnie zwrotu całej uiszczonej kwoty zaliczki.

W twoim przypadku zastosowanie znajdą przepisy art. 494 kc, które regulują kwestię odstąpienia od umowy wzajemnej.

Art. 494 § 1 kc brzmi: strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy, a druga strona obowiązana jest to przyjąć. Strona, która odstępuje od umowy, może żądać nie tylko zwrotu tego, co świadczyła, lecz również na zasadach ogólnych naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania.

W przypadku wykonania umowy twoja zaliczka podlegałaby zarachowaniu na poczet ceny. Skoro jednak chcesz od umowy odstąpić masz prawo żądać zwrotu uiszczonej części zaliczki, bowiem zaliczka podlega zwrotowi zawsze, gdy umowa przyrzeczona nie dojdzie do skutku.

W przeciwnym razie należałoby ją traktować jako świadczenie nienależne, o którym mowa w art 410 § 2 kc.

Żądanie zwrotu zaliczki – wezwanie do zapłaty

Dlatego nie bój się swojej odpowiedzialności i powodów przez które musisz od umowy odstąpić, bo nie mają one znaczenia. Obowiązek zwrotu wpłaconej przez ciebie kwoty traktowanej jako zaliczka wynika wprost z przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Aby odzyskać zaliczkę musisz skontaktować się z drugą stroną umowy i wyjaśnić, że na chwilę obecną nie jesteś w stanie wywiązać się z umowy, dlatego prosisz o zwrot uiszczonej zaliczki.

Jeśli trafisz na osobę „nieprzychylną” nie musisz słuchać jej pretensji. Przygotuj pisemne wezwanie do zwrotu wpłaconych pieniędzy w krótkim np. 7 dniowym terminie na podany rachunek bankowy pod rygorem skierowania sprawy do sądu.

Wezwanie do zwrotu zaliczki – wzór

Myślę, że takie oficjalne pismo, z konkretnym stanowiskiem powinno pomóc.

Mam nadzieje, że posiadasz potwierdzenie wpłaty zaliczki lub chociażby umowę w wersji papierowej. Te dokumenty mogą pomóc w ewentualnym sporze sądowym.

Ubocznie chcę dodać, że dziś spraw sądowych o zwrot uiszczonych zaliczek i zadatków jest bardzo mało, dlatego że osoby przystępujące do umów, często wiedzą co robią. W sytuacjach takich jak twoja również powinno wystarczyć wezwanie do zapłaty.

Jeśli wezwanie do zapłaty zwrotu uiszczonej zaliczki nie przyniesie skutku, sprawę o zapłatę można przeprowadzić w postępowaniu upominawczym lub nakazowym, które odbywają są na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron, a powód po uprawomocnieniu się nakazu zapłaty otrzymuje pełnoprawny tytułu wykonawczy, który wraz z klauzulą wykonalności pozwala wszcząć postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia zasądzonej przez sąd należności.

Podsumowując:

Skoro w ramach przyszłej umowy dokonałeś wpłaty zaliczki, masz prawo odstąpić od umowy w każdym czasie żądając jednocześnie zwrotu uiszczonej części zaliczki.

Jeżeli druga strona umowy nie będzie przychylna twoim żądaniom wystosuj oficjalne wezwanie do zwrotu zaliczki (którego wzór zamieściłam powyżej) z wyznaczeniem terminu wpłaty.

Pismo prześlij listem poleconym ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru lub złóż w siedzibie kontrahenta za poświadczeniem odbioru.

Wezwanie do zapłaty powinno przynieść oczekiwany skutek. Jeśli druga strona umowy będzie uchylać się od obowiązku zapłaty, sugerując że w związku z przygotowaniem się do zawarcia umowy poniosła koszty, to musisz wiedzieć, że jej roszczenia odszkodowawcze nie mają znaczenia, co do zasadności zwrotu zaliczki.

Strony mogą jednak porozumieć się w przedmiocie tzw. potrącenia wzajemnych roszczeń. Dlatego zawsze przed wdaniem się w spór sądowy warto próbować znaleźć korzystny dla obu stron konsensus, np. w postaci obniżenia kwoty zaliczki do zwrotu o poniesione przez drugą stronę koszty przygotowania do wykonania umowy.

Niestety sprawą zaliczki musisz zająć się na własną rękę. Jeśli sprawa okaże się trudna możesz skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika – prawnika, adwokata, radcy prawnego, który wystosuje do drugiej strony umowy wezwanie do zapłaty. W Polsce nie funkcjonuje jednak żadna instytucja, która „pociągnie” twoją sprawę z urzędu.

Mam jednak nadzieje, że uda ci się porozumieć z kontrahentem i odzyskasz wpłaconą zaliczkę. Powodzenia!

Wybrane specjalnie dla Ciebie: